Geschaft
Ta'lim › O'zbekiston yangi tarixi
O'zbekiston yangi tarixi

Jahon iqtisodiyotiga integratsiya

3-dars

Mustaqillik yillarida O'zbekiston jahon iqtisodiyotiga faol qo'shila boshladi. Tashqi savdo, xorijiy investitsiyalar va xalqaro hamkorlik mamlakat rivojlanishining muhim omillariga aylandi. Ochiq iqtisodiyot yangi bozorlar, texnologiyalar va sarmoyalar eshigini ochadi.

Tashqi savdo va Jahon savdo tashkiloti

O'zbekistonning tashqi savdo hajmi Xitoy, Rossiya, Turkiya, Hindiston, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari va qo'shni davlatlar bilan yildan-yilga ortib bormoqda. Jahon iqtisodiyotiga to'liq qo'shilishning muhim qadami — Jahon savdo tashkilotiga (JST) a'zo bo'lishdir. Bu jarayon 1994-yilda boshlangan, biroq bir muddat to'xtab qolgan edi. 2018-yildan islohotlar doirasida JSTga a'zolik jarayoni qayta faollashtirildi. JSTga kirish savdo qoidalarini soddalashtiradi va bozorlarga chiqishni osonlashtiradi.

Xorijiy investitsiya va moliyaviy hamkorlik

Mamlakat Xitoy, Koreya, Germaniya, Rossiya va Turkiya bilan yirik investitsiya loyihalarini amalga oshirdi. Jahon banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki, Osiyo taraqqiyot banki va Islom taraqqiyot banki kabi xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlik kuchaydi. Ular ishtirokida maktablar, arzon uy-joylar, yo'llar, elektr va ichimlik suv tarmoqlari qurildi, tibbiyot muassasalari zamonaviy jihozlandi.

2018-yilda O'zbekiston tarixida birinchi marta xalqaro suveren kredit reytingini oldi. 2019-yilda esa ilk bor London fond birjasida xalqaro obligatsiyalar (yevrobonds) joylashtirdi. Bu mamlakatning jahon moliya bozoriga chiqqanidan va unga ishonch ortganidan dalolat berdi.

Erkin iqtisodiy zonalar

Xorijiy investorlarni jalb qilish va ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun mamlakatda erkin iqtisodiy zonalar tashkil etildi. Ularda soliq va bojxona imtiyozlari beriladi. Dastlab «Navoiy» logistika markazi, keyin «Angren» va «Jizzax» zonalari, so'ngra «Urgut», «G'ijduvon», «Qo'qon» va boshqa zonalar ish boshladi. Bu hududlarda yangi zavodlar qurilib, minglab ish o'rinlari yaratildi.

Umuman olganda, xalqaro integratsiya natijasida O'zbekistonning eksport hajmi oshdi, savdo geografiyasi kengaydi, mahalliy mahsulotlarning jahon bozoridagi raqobatbardoshligi ortdi va xorijiy sayyohlar oqimi ko'paydi. Mamlakat yanada ochiq, bozorga asoslangan va xalqaro hamkorlikka intiluvchi davlatga aylanmoqda.

Xulosa