LearnMacroMakroLabour market & unemploymentIshchi kuchi bozori va ishsizlik
MacroeconomicsMakroiqtisodiyot

The labour market & unemploymentIshchi kuchi bozori va ishsizlik

11 min read11 daqiqa BeginnerBoshlang'ich Macro · National accountsMakro · Milliy hisoblar

Ishchi kuchi bozori

Inson mehnati, ya'ni ishchi kuchi tovar hisoblanadi va u ishchi kuchi bozorida sotiladi hamda sotib olinadi. Bu bozorda ishchi kuchini mehnatga layoqatli aholi sotadi, unga muhtoj bo'lgan korxonalar esa sotib oladi.

Ish haqi qanday belgilanadi?

Boshqa tovarlar kabi, ishchi kuchining bozor narxi (ish haqi) unga bo'lgan talab va taklifdan kelib chiqib aniqlanadi — talab miqdori taklif miqdoriga teng bo'lgan nuqtada. Ishchi kuchi arzon bo'lsa, korxonalar ko'proq ishchi yollaydi; qimmat bo'lsa — kamroq.

D (talab) S (taklif) 850 000 3000 Oylik ish haqi Ishchilar soni
Talab va taklif kesishgan nuqtada ish haqi 850 000 so'm, ishchilar soni 3000 kishini tashkil qiladi (9-sinf darsligi, 24.1-chizma).

Maosh nega har xil?

Ish qanchalik ko'p maxsus bilim, malaka va tayyorgarlik talab qilsa, ishchi kuchi shunchalik qimmat turadi. Shuning uchun malakali mutaxassis oddiy ishchiga nisbatan ko'proq maosh oladi.

Ishsizlik

Kishilarning ishchi kuchidan foydalanmaslik — bu jamiyat uchun boy berilgan imkoniyatdir. Shuning uchun ishsizlikni kamaytirish davlatning muhim iqtisodiy vazifalaridan biridir.

O'zingizni sinang

To'rt savolga javob bering va «Yakunlash»ni bosing.

1. Ishchi kuchiga talabni kim shakllantiradi?
2. Ish haqi (ishchi kuchi narxi) qanday aniqlanadi?
3. Ishchi kuchi qimmatlashsa, korxonalar…
4. Nima uchun malakali mutaxassis ko'proq maosh oladi?
Manba

«Iqtisodiy bilim asoslari» (9-sinf) darsligi, «Ishchi kuchi bozori va ishsizlik» mavzusi.

The labour market

Labour is bought and sold like any resource. Firms demand labour; workers supply it. The wage is the price of labour, and it is set where the demand for workers meets the supply — just like any other market.

What is unemployment?

Unemployment is people who are willing and able to work but cannot find a job. Economists usually group it into three types:

Unemployment matters because idle workers are lost output the economy can never recover — which is why low unemployment is a key government objective.

Test yourself

Answer all three, then submit.

1. In the labour market, firms are the…
2. Unemployment caused by a recession is called…
3. The wage is set where…
Source

Standard macroeconomics (labour market and types of unemployment).